Jesień na Wileńszczyźnie to czas, gdy pola uginają się pod ciężarem zbiorów, a lokalne społeczności gromadzą się, by świętować zakończenie prac rolnych. Tradycja dożynek, pielęgnowana od dziesięcioleci przez polskie organizacje na Litwie, staje się nie tylko okazją do dziękczynienia za plony, lecz także przestrzenią kultywowania polskiej kultury, języka i wspólnoty. W tym roku mieszkańcy regionu wileńskiego, solecznickiego i trockiego spotkali się, aby celebrować te barwne święta – łącząc muzykę, taniec, sztukę ludową i wzajemną wdzięczność.
„Dożynki Wileńszczyzny” w Mickunach
W niedzielę 7 września w Mickunach odbyły się „Dożynki Wileńszczyzny”, organizowane przez Wileński Rejonowy Oddział Związku Polaków na Litwie wraz z podwileńskimi kołami ZPL. Uczestnicy świętowali zakończenie zbiorów, dziękując Bogu za urodzaj, rolnikom za ich trud, a gospodyniom za przygotowanie stołów pełnych darów ziemi.
Obchody rozpoczęła Msza Święta w miejscowym kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, celebrowana przez ks. Jana Czerniawskiego. W kazaniu duchowny przypomniał, że życie układa się najlepiej, gdy Bóg jest na pierwszym miejscu, a wdzięczność za dary ziemi i pracę ludzi jest fundamentem wspólnoty.
Po nabożeństwie uczestnicy przeszli na boisko przy gimnazjum, gdzie rozpoczęło się centralne świętowanie. W wydarzeniu udział wzięli goście honorowi, w tym posłowie Sejmu RL z AWPL-ZChR, konsul generalny RP Dariusz Wiśniewski, długoletnia mer rejonu wileńskiego Maria Rekść oraz liczni przedstawiciele samorządu i lokalnych kół ZPL.
Wystąpienia podkreślały wagę rolnictwa, polskiej kultury i tradycji na Wileńszczyźnie. Europoseł Waldemar Tomaszewski przypomniał, że ZPL od lat organizuje dożynki, by pielęgnować polskie dziedzictwo i język ojczysty w regionie. Poseł Jarosław Narkiewicz zaznaczył, że dzięki aktywności lokalnej społeczności polska wspólnota pozostaje silna i zjednoczona. Konsul Dariusz Wiśniewski zapewnił, że Polska i jej instytucje pozostają wsparciem dla Polaków na Litwie.
Podczas święta prezentowano polską kulturę w pełnej krasie: dzieci i młodzież z lokalnych zespołów tanecznych i wokalnych – m.in. „Wilenka”, „Malwy”, „Mickunianka”, „Pogoda” – przedstawiły tradycyjne tańce i pieśni, a widowiskowy „Obrazek dożynkowy” pokazał cykl życia rolniczego od siewu po plon. Zwieńczeniem artystycznej części był koncert zespołu „Wiza”.
Dożynki były również okazją do uhonorowania lokalnych rolników za ich codzienną pracę i wkład w dobrobyt regionu. Prowadząca Karolina Petrusewicz przypomniała, że rolnictwo to nie tylko zawód, lecz powołanie i odpowiedzialność za przyszłe pokolenia.
„Dożynki Wileńszczyzny” w Mickunach to nie tylko święto plonów – to wyraz kultywowania polskich tradycji, języka i kultury na Litwie, a także dowód na to, że polska wspólnota regionu pozostaje żywa, zjednoczona i aktywna.
Dożynki w Solecznikach: polska tradycja w sercu Wileńszczyzny
W rejonie solecznickim, na Wileńszczyźnie, Dożynki 2025 po raz kolejny zgromadziły mieszkańców i gości z kraju oraz zagranicy, aby świętować zbiory i pielęgnować polskie tradycje. To doroczne święto, obchodzone od ponad dwóch dekad, jest okazją do dziękczynienia za plony, wspólnej modlitwy oraz podtrzymywania kulturowej tożsamości Polaków na Litwie.
Obchody rozpoczęła uroczysta Msza Święta w kościele św. Apostoła Piotra w Solecznikach, koncelebrowana przez miejscowych duchownych. W modlitwach dziękowano za owoce ziemi, pracę rolników i jedność lokalnej społeczności.
Po nabożeństwie odbyła się „droga ziarna” – widowisko artystyczne, w którym młodzież i dzieci z lokalnych zespołów prezentowały cykl roczny: siew, wzrost roślin, żniwa i świętowanie plonów. W ten sposób ukazano ciężką pracę rolników oraz znaczenie wspólnoty i tradycji dla życia wsi.
W wydarzeniu uczestniczyli m.in. europoseł Waldemar Tomaszewski, posłowie na Sejm RL Rita Tamašunienė i Jarosław Narkiewicz, Chargé d’affaires Ambasady RP w Wilnie Grzegorz Marek Poznański oraz Konsul Generalny Dariusz Wiśniewski, władze rejonu solecznickiego oraz przedstawiciele partnerów zagranicznych. Wszyscy podkreślali znaczenie dożynek jako święta łączącego pokolenia i wzmacniającego polską obecność kulturową na Litwie.
Dożynki w Solecznikach to również bogaty program artystyczny i edukacyjny. Na scenie wystąpiły lokalne zespoły ludowe oraz orkiestra dęta, dzieci z przedszkoli prezentowały tańce ludowe, a warsztaty rękodzieła pozwalały poznawać tradycyjne umiejętności – od pieczenia sękacza, przez tkactwo, po rzeźbienie w drewnie.
Każda z 13 gmin przygotowała własne podwórko dożynkowe z tradycyjnymi potrawami, wypiekami i rękodziełem, a konkursy „Gospodarstwo Roku” i „Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy” uhonorowały lokalnych gospodarzy i rzemieślników.
Wieczorem scenę przejęły zespoły muzyki rozrywkowej, w tym „Żywioły Mazowsza”, „Perfekt” i austriacki zespół „Joy”, łącząc ludową tradycję z nowoczesną rozrywką i wspólnym śpiewem publiczności.
Dożynki w Solecznikach pokazują, że polska kultura i tradycje są wciąż żywe na Wileńszczyźnie. Święto łączy pokolenia, pielęgnuje dziedzictwo przodków i podkreśla, że praca rolnika, wspólnota i miłość do ziemi są fundamentem lokalnej tożsamości.
„Plon 2025” w Rudziszkach w rejonie trockim
W niedzielę w Rudziszkach odbyły się tradycyjne Dożynki „Plon 2025”, organizowane przez Trocki Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie już po raz 22. Mieszkańcy miasta i okolic, członkowie ZPL oraz zaproszeni goście wspólnie dziękowali za tegoroczne plony i całoroczny trud rolników, celebrując jedność i bogactwo lokalnej tradycji.
Obchody rozpoczęła Msza Święta w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, celebrowana przez proboszcza ks. Waldemara Ulczukiewicza przy muzycznej oprawie zespołu „Stare Troki”. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli na przykościelny plac, gdzie uroczystość kontynuowano śpiewem, tańcem i wspólnym dzieleniem się chlebem – symbolem dostatku, jedności i wdzięczności za plony.
Na scenie powitano prezes Trockiego Oddziału ZPL Alinę Kowalewską, odpowiedzialną za organizację dożynek od ponad dwóch dekad, przedstawicieli lokalnych kół ZPL, delegacje gości honorowych, w tym konsula generalnego RP Dariusza Wiśniewskiego, posła Sejmu RL Jarosława Narkiewicza oraz członków Samorządu Rejonu Trockiego i AWPL-ZChR.
Wystąpienia gości podkreślały znaczenie pracy rolników oraz pielęgnowania polskiej tożsamości na Litwie. Konsul Dariusz Wiśniewski zwrócił uwagę na rolę młodego pokolenia i młodzieżowych kół ZPL, życząc, by „płomień polskości na Ziemi Trockiej nigdy nie zgasł”. Poseł Narkiewicz zaznaczył, że siłą wspólnoty jest jedność, a urodzaj jest efektem nie tylko zasiewu, lecz przede wszystkim wytrwałej pracy lokalnych gospodarzy.
Podziękowania kierowano także do długoletnich działaczy ZPL. Europoseł Waldemar Tomaszewski uhonorował Alinę Kowalewską symbolicznie za organizację święta oraz Tadeusza Tuczkowskiego z zespołu „Troczanie” za wieloletnią działalność na rzecz polskości w rejonie trockim.
Artystyczną oprawę dożynek zapewniły lokalne zespoły i artyści: „Troczanie”, „Grzegorzanie”, „Mali Grzegorzanie”, „Rudomianka”, „Zabawa”, „Sokołowianie”, „Nendrė”, „VILSA”, „Kapela Świętojańska” oraz solistki Klaudia Laurukaikytė i Lėja Nedveckytė. Występy łączyły tradycyjną muzykę i taniec z żywą interakcją z publicznością, pokazując bogactwo polskiego dziedzictwa kulturowego w rejonie trockim.
Dożynki „Plon 2025” były więc nie tylko świętem plonów, ale również świadectwem trwałości polskich tradycji, jedności lokalnej społeczności i kultywowania kultury przodków na Wileńszczyźnie.
Tradycja, wspólnota i polskość na Wileńszczyźnie
Dożynki w Mickunach, Solecznikach i Rudziszkach pokazują, że polskie tradycje na Litwie pozostają żywe i są pielęgnowane przez kolejne pokolenia. Święta plonów to nie tylko okazja do wdzięczności za urodzaj i ciężką pracę rolników, lecz także przestrzeń do budowania wspólnoty, wzmacniania polskiej tożsamości i przekazywania kultury młodszym generacjom. Dzięki zaangażowaniu lokalnych organizacji, duchowieństwa i mieszkańców, polska obecność kulturowa na Wileńszczyźnie wciąż kwitnie, a dożynki pozostają jednym z najważniejszych wydarzeń roku – świętem jedności, tradycji i radości życia wspólnotowego.
Na podstawie portali L24.lt, Wilnoteka.lt opracowała Zofia Abucewicz
Fot. wilnoteka.lt, Artur Bron, archiwum ZPL
