Pracują w Polsce i Stanach Zjednoczonych, w Australii, Rosji i Kazachstanie, we Francji, Włoszech, Izraelu i Anglii, na Białorusi, Ukrainie i Filipinach oraz od dwóch lat także w Afryce. Mieszkają w 168 różnych wspólnotach zakonnych. Jest ich około półtora tysiąca. Oficjalnie nazywają się Zgromadzeniem Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu.
Same siebie wolą nazywać Nazaretankami, a swoje zgromadzenie Nazaretem, bo z ukrytego i prostego życia Najświętszej Rodziny w Nazarecie czerpią swoją duchowość, nacechowaną wzajemną miłością w służbie ludzkiej rodzinie. Założyła je 140 lat temu Polka, błogosławiona Franciszka Siedliska. Prowadzą sierocińce, szkoły, przedszkola, szpitale i domy spokojnej starości, angażują się w obronę ludzkiego życia, w katechizację dzieci i młodzieży, w życie lokalnych parafii i w duchową pomoc rodzinom, otaczając je nieustanną modlitwą.
Australijska Prowincja Sióstr Nazaretanek
Ich przygoda z Australią rozpoczęła się 60 lat temu. W tym czasie istniał już w Wiktorii, w dzielnicy Essendon, okazały Dom Polskiego Dziecka, prowadzony przez polskie siostry zmartwychwstanki. Powojenna emigracja była bardzo wyczulona na los swoich dzieci, a niełatwe początki emigracyjnego życia często raniły rodzinną jedność dotykając dzieci. Szukano więc różnych sposobów zabezpieczenia im odpowiedniej opieki. Osiągnięcia wiktoriańskiej polonii, zapoczątkowane już w l952 roku przez księdza Józefa Janusa SJ i skutecznie realizowane przez przedsiębiorcze, przybyłe z Ameryki polskie zakonnice, budziły uznanie całej australijskiej Polonii zachęcając do podobnego działania. W Sydney powołano do życia Komitet Budowy Domu Dziecka Polskiego, wspierany przez polskich duszpasterzy i 1 kwietnia l954 roku zakupiono 30-akrową farmę w Marayong, odległym od centrum miasta o całe 50 kilometrów. Kilka miesięcy później przybyły do Australii pierwsze 3 Nazaretanki i przekazano im zakupioną farmę z pełnym tytułem własności. Ks. Franciszek Arciszewski CM (misjonarz) w obecności licznie zgromadzonych Rodaków poświęcił im stojący na farmie leciwy domek, który stał się dla nich pierwszym klasztorem.
Rok 1954 – 3 pierwsze Nazaretanki pośród członków Komitetu Budowy Polskiego Domu Dziecka w Sydney. (W ostatnim rzędzie księża: Sojka i Arciszewski).
Dwa lata później, 8 kwietnia 1956 roku, ordynariusz archidiecezji Sydney, kardynał Gilroy poświęcił kamień węgielny, z którego wyrosło to niezwykłe dzieło, jakim dla całej Australijskiej Polonii pozostanie już Marayong. Tego samego roku, jak wspomina ksiądz Arciszewski: „przy wydatnej pomocy społeczeństwa polskiego z Sydney i okolicy wybudowały siostry dwa nowoczesne budynki, w których obok skromnego mieszkania dla sióstr i tymczasowej kaplicy, można było urządzić internat dla 40 dzieci oraz trzy klasy szkolne. Te dwa budynki były tylko częścią planu. Zanim jeszcze rozpoczęto budowę Komitet zakupił okazyjnie dwa wojskowe baraki i zaczęto urządzać pikniki, podczas których baraki służyły za salę do tańca. Między tymi barakami odbyło się również pierwsze nabożeństwo z procesją Maryjną w sierpniu 1956 roku. A Polacy z Sydney zaczęli uważać teren Domu Dziecka Polskiego w Marayong za skrawek polskiej ziemi w Australii. Nie mając swego polskiego kościoła tam właśnie, pod gołym niebem urządzali swoje specjalne polskie nabożeństwa. Stało się to już tradycją, że w Marayong odbywała się w ostatnią niedzielę sierpnia uroczysta Msza święta, po czym ruszała procesja z Najświętszym Sakramentem i następowało odnowienie Ślubów Jasnogórskich. Drugą tradycją była Pasterka pod gwieździstym niebem, która przyciągała tysiące Polaków”…
Procesja Maryjna na terenie Domu Dziecka we wczesnych latach 60-tych ubiegłego stulecia.
Osiem miesięcy po poświęceniu kamienia węgielnego, w dniu 20 stycznia 1957 roku, w obecności wielkiej rzeszy Polaków kardynał Gilroy dokonał poświecenia i oficjalnego otwarcia Domu Polskiego Dziecka w Marayong. Spełniły się marzenia Sydnejskiej Polonii a siostry Nazaretanki skutecznie podbijały serca nie tylko Polaków. Zapotrzebowanie na ich pracę ciągle rosło. Obok Domu Dziecka powstała szkoła podstawowa, a 10 lat później Gimnazjum pod wezwaniem Najświętszej Rodziny. W tym samym czasie powołano do istnienia lokalną parafię pod wezwaniem św. Andrzeja. Nie mogło przy jej powstaniu zabraknąć zaangażowania Nazaretanek, otwartych na służbę australijskim rodzinom, należącym do różnym grup etnicznych i osiedlającym się na terenie tej nowej parafii.
W l959 roku opuszczających Australię Misjonarzy św. Wincentego a Paulo, którzy po wyrzuceniu z Chin tworzyli zręby polskiego duszpasterstwa w Nowej Południowej Walii, zastąpili przybywający z Polski Księża Chrystusowcy. Oni to przejęli duszpasterską opiekę nad rozwijającym się centrum w Marayong i pełnią ją do dnia dzisiejszego.
Niezwykle ważnym dla całej Australijskiej Polonii był rok millenijny, 1966. Uczczono go okazałym pomnikiem Ofiar Drugiej Wojny Światowej – pięknym kościołem wzniesionym na terenie Domu Dziecka Polskiego w Marayong. Znalazła w nim swój tron, po odwiedzinach wszystkich ośrodków polskiego duszpasterstwa w Australii, kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, przekazana Australijskiej Polonii przez prymasa tysiąclecia, kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Rok 1966. Poświęcenie Kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Marayong.
W 1977 roku otwarto Dom Brata Alberta przygarniający potrzebujących opieki Polaków, a w 1990 Dom Opieki Pielęgniarskiej (nursing home). Trzy lata później rozpoczęto budowę osiedla dla emerytów, a w 2002 roku powstała nowa instytucja; „Holy Family Services”, dzięki której rozbudowano i unowocześniono Dom Spokojnej Starości z oddzielną kaplicą, profesjonalną 24 godzinną opieką medyczną i duszpasterską oraz odpowiednim zapleczem. Wcześniej, dzięki pomocy Polonii, pod troskliwym okiem polskiego duszpasterza, wzniesiono „salę parafialną” i plebanię. Nie wiem, czy istnieje gdzieś na świecie tak wspaniałe i kompleksowe centrum opieki nad Polakami potrzebującymi stałej, przyjaznej opieki, powiązanej ściśle z polską i lokalną społecznością katolicką. Siostry Nazaretanki, troszczą się obecnie o niemal 200 steranych życiem rezydentów, ale tak jak w początkach, nadal pamiętają o dzieciach. W 2006 roku wybudowały nowe przedszkole (Long Day Care Centre).
W lipcu minęło 60 lat od przybycia pierwszych Nazaretanek do Marayong. Wielką niewdzięcznością wobec pionierów tego niezwykłego dzieła byłoby zignorowanie okazji do świętowania diamentowego jubileuszu. Obchodzono go w niedzielę, 27 lipca 2014 roku. O godzinie 11.00 rozpoczęła się dziękczynna Msza święta. Poprzedziła ją audiowizualna prezentacja. Uroczystej liturgii przewodniczył ordynariusz lokalnej diecezji, biskup Anthony Fisher, który w swej homilii podkreślał godną podziwu postawę sióstr Nazaretanek i polskiej społeczności w Sydney. Koncelebrowali z nim: wikariusze generalni, Fr. Chris De Souza i Fr. Peter Williams, Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Australii i NZ, ks. Wiesław Słowik SJ, proboszcz lokalnej parafii św. Andrzeja, Fr. Ron McFarlane, rektor Polskiego Kościoła w Marayong, ks. Henryk Zasiura SCh, przybyły aż z Tasmanii (były rektor), ks. Kazimierz Bojda SCh, pamiętający początki Marayongu, ks. Józef Kołodziej SCh oraz ks. Shane Reade SDB. Pośród wielokulturowej wspólnoty wiernych byli także specjalni goście: Siostra Helen Tereba z Rzymu reprezentowała Matkę Generalną Sióstr Nazaretanek, pani Dorota Preda Polski Konsulat Generalny w Sydney, a Ms C. Donaldson lokalnego burmistrza miasta Blacktown. Uczestniczyli także w obchodach: Mr. Kevin Rocks, CEO of „Holy Family Services”, Mr. Andre Heyko-Porębski, przewodniczący zarządu „Holy Family Services”, przedstawiciele Catholic Education Office, dyrektorzy związanych z siostrami szkół oraz siostra Ailsa MacKinnon RSM, reprezentująca żeńskie zgromadzenia zakonne na terenie Sydney. Przybyli również przedstawiciele harcerskich hufców, polskiej szkoły sobotniej i polskich organizacji społecznych.
27 lipca 2014. Jubileuszowej Eucharystii przewodniczy biskup Anthony Fisher OP
Po Mszy świętej obszerna sala parafialna wypełniła się po brzegi dostojnymi gośćmi, rodakami przybyłymi z całej metropolii i przedstawicielami innych grup etnicznych, związanych z misją sióstr Nazaretanek. Rolę mistrza ceremonii powierzono Leszkowi Mądremu. Po przemówieniach siostry Heleny Tereby, pani Vice - Konsul i Rektora Polskiej Misji Katolickiej na scenę weszło najmłodsze pokolenie ”Lajkonika” z dziecięcym programem. Dzieci z Long Day Care Centre uraczyły nas egzotycznymi piosenkami, a zespół ludowy „Lajkonik” zauroczył uczestników huculskim tańcem. Jubileuszową ucztę sprawnie i grzecznie serwowały przemiłe panie z Komitetu Kościelnego. Nad wszystkim zaś z wielką troską i gracją czuwała przełożona prowincjalna sióstr Nazaretanek w Australii, siostra Grażyna Roclawska CSFN, skutecznie dbając o to, żeby wszyscy poczuli się jedną wielką rodziną. Pełną wyrazu jubileuszową celebrację uzupełnił, specjalnie na tę okazję wydany, dokumentalny film, świetnie przed laty nakręcony i dobrze rejestrujący pierwsze lata tego niezwykłego dzieła, jakim jest Marayong.
Delegatka Matki Generalnej przekazuje błogosławieństwo Ojca Świętego Franciszka na ręce Siostry Joanny w obecności organizatorki jubileuszowych uroczystości, przełożonej prowincjalnej siostry Grażyny Rocławskiej
Niech mi wolno będzie pogratulować wspaniałych osiągnięć w Marayong całym pokoleniom niezmordowanych Sióstr Nazaretanek, zrzeszonych w australijskiej prowincji i wspieranych w ciągu ostatnich 60 lat przez wielu Rodaków oraz wielką rzeszą ludzi dobrej woli. Gratuluję także Sydnejskiej Polonii oraz polskim duszpasterzom: Misjonarzom św. Wincentego, którzy stanęli u początków tego pięknego dzieła i księżom Chrystusowcom, którzy otaczają je ofiarną duszpasterską troską od ponad 50 lat. Polski Marayong stał się wielką dumą całej Australijskiej Polonii i pozostanie dla przyszłych pokoleń niezwykle wymownym pomnikiem: pomnikiem polskiego ducha na antypodach, dowodem wzajemnej o siebie troski, obrazem chrześcijańskiej, ofiarnej miłości oraz przykładem tego, co nazywamy służbą Bogu, ojczyźnie i bliźnim.
Ks. Wiesław Słowik SJ
Photo: Victor Skrzypiec (współczesne) NN (historyczne).
