L.dz.P-301/PL/2020 Kanada, Toronto - 08.03.2020
Oświadczenie
w sprawie przeniesienia funduszy polonijnych
z Senatu Rzeczypospolitej Polskiej do MSZ i kilku innych ministerstw
Działająca od 1978 roku Rada Polonii Świata, skupiająca ponad 40 organizacji z wszystkich kontynentów, z dużym zaniepokojeniem przyjęła wiadomość o ponownym przeniesieniu funduszy na działalność polonijną z Senatu RP do MSZ i kilku innych ministerstw.
W trosce o wspólne dobro pragniemy zabrać głos w tej kwestii. Uważamy, że dobrze rozdysponowane pieniądze służą budowaniu dobrego wizerunku Polski poza granicami kraju, a także środowiskom polskim i polonijnym działającym od lat w zorganizowanych strukturach organizacyjnych.
Przywrócony w 1989 r. Senat RP, powracając do chlubnej tradycji Senatu II RP, umieścił wśród swoich kompetencji opiekę nad Polonią i Polakami na świecie i wykonywał to zadanie doskonale. To właśnie Senat przyznawał dotacje dla konkretnych, sprawdzonych środowisk i organizacji polonijnych, które są podstawowym filarem utrzymania polskości poza granicami kraju.
W 2012 roku z inicjatywy ministra Radosława Sikorskiego dokonano pierwszego eksperymentu przeniesienia wszystkich środków przeznaczonych na dofinansowanie działalności polonijnej z Senatu do MSZ. Środowiska polonijne zdecydowanie występowały przeciwko zaproponowanym zmianom. W efekcie przeniesione środki finansowe zostały rozproszone i bardzo często posłużyły do dotowania różnych niesprawdzonych podmiotów, które nie miały nic wspólnego z działalnością polonijną. Dodać wypada że, jak nas zapewniano, wieloosobowa komisja miała z wielką uwagą i starannością rozpatrywać wnioski polonijne. Nasz protest zyskał wsparcie Senatorów wszystkich opcji politycznych oraz zapewnienia o rychłym zakończeniu tego eksperymentu: „Jeśli Prawo i Sprawiedliwość przejmie władzę to te środki na pewno wrócą do Senatu. To jest w naszym programie i tak będzie” (wypowiedź Marszałka Senatu Stanisława Karczewskiego z dnia 24 kwietnia 2013 r.), a Senator Wiesław Dobkowski z PiS tego samego dnia w rozmowie z mediami zwrócił uwagę na bardzo ważną kwestię: „Od kiedy środki na potrzeby Polonii są rozdysponowane przez MSZ, to odbywa to się w coraz większym stopniu bezpośrednio przez placówki dyplomatyczne. Czy nie uważa pan, że w ten sposób Polacy, którzy są obywatelami innych państw, narażeni są na szwank, na zarzut nielojalności w stosunku do ich obecnego państwa, w którym są diasporą ?”. Dzisiaj na takie zarzuty w dużej mierze narażeni są szczególnie nasi Rodacy na Wschodzie.
Reasumując wydarzenia z przed 6 lat należy stwierdzić, że nie były one satysfakcjonujące nie tylko dla Polonii ale również Senatorów RP. Polska jest potrzebna Polonii ale Polonia jest potrzebna Polsce. Przez wieki udowadnialiśmy i nadal udowadniamy naszą troskę o Ojczyznę. Dokonaną alokację środków finansowych, nie konsultowaną ze środowiskiem polonijnym, odbieramy jako swoiste lekceważenie i pogardę dla Polonii, bo nie jesteśmy traktowani jako partner we współpracy na rzecz Polski lecz petent, którego można nagradzać przyznając dotację lub ukarać pomijając w rozdzielniku. Powtórzenie wydarzenia sprzed 6 lat może doprowadzić do turbulencji na różnych płaszczyznach życia polonijnego a opóźnienie przekazywania środków finansowych w 2020 r. bezpośrednio prowadzić do likwidacji organizacji polonijnych, polskich szkół i mediów polonijnych w różnych częściach świata, szczególnie na Wschodzie i Południowym-Wschodzie Europy.
Tak późna decyzja niesie za sobą spore ryzyko opóźnienia całego procesu przyznawania i wypłacania dotacji, które w najlepszym razie trafią do Polonii w drugim półroczu br., co sparaliżuje działalność polonijną w pierwszym półroczu 2020 r. Ta nagła decyzja łączy się również z pozbawieniem pracy a tym samym środków do życia dla wielu Polaków na Wschodzie, którzy działają na płatnych etatach.
Zdajemy sobie sprawę, że kwestia którą poruszamy, leży w gestii rządu polskiego, ale sprawa Polskiej Racji Stanu dotyczy wszystkich Polaków, stąd nasza troska, aby pieniądze polskiego podatnika służyły wspólnemu dobru.
Szkoda, że w procedurze dobrego zarządzania środkami budżetowymi przeznaczonymi na działalność polonijną zabrakło głosu Polonii, która przecież najlepiej zna potrzeby własnego środowiska i sposoby ich zaspokajania. Mogłaby więc służyć radą, wynikającą z wieloletniego doświadczenia.
Zdaniem organizacji skupionych w Radzie Polonii Świata Senat RP jest tym konstytucyjnym organem Państwa, który swą dotychczasową działalnością udowodnił, że w najlepszy sposób realizować może politykę państwa wobec Polonii i w sposób niezależny od aktualnej koniunktury politycznej obejmować opieką wszystkich Rodaków, zamieszkałych poza granicami kraju.
Prezydium Rady Polonii Świata
Toronto, 8 marca 2020 r.
cc. Mateusz Morawiecki, Prezes Rady Ministrów
Elżbieta Witek, Marszałek Sejmu RP
Tomasz Grodzki, Marszałek Senatu RP
Halina Szymańska, Szef Kancelarii Prezydenta RP
Lidia Burzyńska, Przewodnicząca Komisji Łączności z Polakami za Granicą w Sejmie RP
Kazimierz Michał Ujazdowski, Przewodniczący Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą w Senacie RP
Członkowie Prezydium Rady Polonii Świata
ORYGINAŁ OŚWIADCZENIA - WERSJA PDF
